Visa 18B có được mở công ty không?

Visa 18B có được mở công ty không là thắc mắc của nhiều lao động Việt Nam đang làm việc tại Đức và có định hướng khởi nghiệp hoặc đầu tư kinh doanh trong tương lai. Trong bài viết này, CMMB Việt Nam sẽ giúp bạn hiểu rõ các điều kiện mở công ty, trường hợp cần chuyển đổi giấy phép cư trú cũng như những lưu ý quan trọng để tránh ảnh hưởng đến quyền làm việc và cư trú lâu dài tại Đức. 

Visa 18B và phạm vi quyền làm việc tại Đức

Để trả lời chính xác câu hỏi visa 18B có được mở công ty không, trước tiên cần hiểu rõ mục đích của loại visa này.

Visa 18B (thực tế là giấy phép cư trú theo §18b Aufenthaltsgesetz) được cấp cho lao động có trình độ chuyên môn hoặc bằng đại học đã được Đức công nhận và có hợp đồng lao động phù hợp. Mục tiêu của loại giấy phép này là cho phép người nước ngoài làm việc với tư cách người lao động tại doanh nghiệp ở Đức, chứ không phải để tự kinh doanh hoặc điều hành doanh nghiệp. Theo Luật Cư trú Đức, phạm vi hoạt động của người mang giấy phép cư trú luôn gắn với mục đích cư trú đã được cấp phép.

Đối tượng được cấp visa 18B

Visa 18B thường được cấp cho các nhóm lao động có chuyên môn đang được thị trường Đức thiếu hụt nhân lực, chẳng hạn như:

• Điều dưỡng và trợ lý điều dưỡng.
• Kỹ sư cơ khí, điện, xây dựng.
• Chuyên gia công nghệ thông tin (IT).
• Nhân sự ngành nhà hàng – khách sạn.
• Đầu bếp có trình độ chuyên môn.
• Chuyên viên logistics, sản xuất và kỹ thuật.
• Các ngành nghề khác có bằng cấp hoặc trình độ chuyên môn được Đức công nhận.

Quyền lao động theo hợp đồng làm việc

Người sở hữu visa 18B được phép làm việc theo đúng nội dung đã được cơ quan chức năng phê duyệt.

Điều này đồng nghĩa với việc bạn có quyền:

• Làm việc theo hợp đồng lao động đã ký.
• Hưởng đầy đủ quyền lợi về lương, bảo hiểm xã hội và chế độ lao động theo luật Đức.
• Chuyển đổi công việc khi đáp ứng các điều kiện theo quy định và thực hiện thủ tục cần thiết.
• Gia hạn giấy phép cư trú nếu tiếp tục đáp ứng điều kiện làm việc.

Tuy nhiên, những quyền trên không đồng nghĩa với việc được tự động mở công ty hoặc hoạt động kinh doanh độc lập. Đây là điểm mà nhiều lao động nước ngoài thường nhầm lẫn khi tìm hiểu visa 18B có được mở công ty không.

Sự khác biệt giữa lao động làm thuê và tự kinh doanh

Theo pháp luật Đức, người làm thuê (Employee) và người tự kinh doanh (Self-employed) là hai nhóm có địa vị pháp lý hoàn toàn khác nhau.

Visa 18B có được mở công ty tại Đức không?

Theo quy định hiện hành, giấy phép cư trú theo §18b chủ yếu cho phép người nước ngoài làm việc với tư cách người lao động. Nếu muốn kinh doanh với tư cách chủ doanh nghiệp hoặc hoạt động tự kinh doanh, người lao động thường phải được cơ quan có thẩm quyền cho phép hoặc chuyển sang loại giấy phép cư trú phù hợp với hoạt động kinh doanh.

Nói cách khác, việc visa 18B có được mở công ty không phụ thuộc vào nội dung ghi trên giấy phép cư trú và quyết định của cơ quan quản lý người nước ngoài (Ausländerbehörde).

Điều kiện cư trú liên quan đến hoạt động kinh doanh

Nếu muốn trực tiếp thành lập và điều hành doanh nghiệp tại Đức, người lao động thường phải chứng minh rằng hoạt động kinh doanh đáp ứng các điều kiện theo quy định của pháp luật, chẳng hạn như:

• Hoạt động kinh doanh mang lại lợi ích kinh tế cho Đức.
• Có kế hoạch kinh doanh khả thi.
• Chứng minh đủ nguồn lực tài chính để triển khai dự án.
• Đảm bảo khả năng tự trang trải cuộc sống thông qua hoạt động kinh doanh.
• Được cơ quan quản lý người nước ngoài chấp thuận nếu cần thiết.

Trong nhiều trường hợp, người lao động sẽ phải chuyển sang giấy phép cư trú dành cho người tự kinh doanh theo §21 Aufenthaltsgesetz trước khi trực tiếp điều hành doanh nghiệp.

Các hạn chế thường gặp trên giấy phép cư trú

Một trong những sai lầm phổ biến là chỉ nhìn thấy thời hạn của giấy phép cư trú mà không đọc kỹ phần ghi chú về quyền làm việc.

Trên giấy phép cư trú có thể xuất hiện các nội dung như:

• Chỉ được làm việc theo hợp đồng lao động.
• Chỉ được làm việc cho doanh nghiệp cụ thể.
• Chỉ được làm việc theo ngành nghề đã được phê duyệt.
• Không được phép tự kinh doanh nếu chưa có sự chấp thuận của cơ quan chức năng.

Vì vậy, trước khi thành lập công ty hoặc đăng ký kinh doanh, người lao động nên kiểm tra kỹ giấy phép cư trú và trao đổi với Ausländerbehörde nếu còn băn khoăn. Điều này sẽ giúp tránh vi phạm quy định cư trú và hạn chế các rủi ro pháp lý.

Chuyển đổi từ visa 18B sang diện tự kinh doanh tại Đức

Nếu mục tiêu của bạn là khởi nghiệp lâu dài, thay vì chỉ tìm hiểu visa 18B có được mở công ty không, bạn nên cân nhắc việc chuyển đổi sang diện cư trú phù hợp với hoạt động kinh doanh. Đức cho phép người nước ngoài chuyển đổi mục đích cư trú trong một số trường hợp nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định.

Điều kiện xét duyệt của cơ quan chức năng

Khi xem xét hồ sơ chuyển sang diện tự kinh doanh, cơ quan chức năng thường đánh giá nhiều yếu tố, bao gồm:

• Tính khả thi của kế hoạch kinh doanh.
• Khả năng tạo ra giá trị kinh tế hoặc việc làm tại Đức.
• Trình độ chuyên môn và kinh nghiệm của người nộp hồ sơ.
• Khả năng tài chính để duy trì hoạt động kinh doanh.
• Việc đáp ứng đầy đủ các quy định về thuế, bảo hiểm và pháp luật doanh nghiệp.

Hồ sơ và thủ tục cần chuẩn bị

Tùy từng mô hình doanh nghiệp và từng bang của Đức, hồ sơ có thể khác nhau. Tuy nhiên, thông thường người lao động cần chuẩn bị:

• Đơn đề nghị chuyển đổi mục đích cư trú.
• Hộ chiếu và giấy phép cư trú hiện tại.
• Kế hoạch kinh doanh (Business Plan).
• Hồ sơ chứng minh năng lực chuyên môn.
• Giấy tờ chứng minh nguồn vốn hoặc khả năng tài chính.
• Hồ sơ đăng ký doanh nghiệp (nếu có).
• Các giấy tờ theo yêu cầu của Ausländerbehörde và cơ quan đăng ký kinh doanh.

Rủi ro khi mở công ty không đúng quy định với visa 18B

Nhiều người sau khi tìm hiểu visa 18B có được mở công ty không thường nghĩ rằng chỉ cần đăng ký doanh nghiệp là có thể bắt đầu kinh doanh. Tuy nhiên, nếu thực hiện khi chưa được phép, người lao động có thể gặp nhiều rủi ro liên quan đến cư trú và pháp lý. 

Vi phạm điều kiện cư trú

Visa 18B được cấp với mục đích chính là làm việc theo hợp đồng lao động. Nếu người lao động trực tiếp điều hành doanh nghiệp hoặc hoạt động tự kinh doanh khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép, hành vi này có thể bị xem là vi phạm điều kiện của giấy phép cư trú.

Một số trường hợp dễ vi phạm gồm:

• Đăng ký doanh nghiệp và trực tiếp điều hành hoạt động kinh doanh.
• Ký kết hợp đồng với khách hàng dưới danh nghĩa doanh nghiệp của mình.
• Xuất hóa đơn hoặc cung cấp dịch vụ với tư cách người tự kinh doanh.
• Dừng công việc chính để tập trung điều hành công ty khi chưa chuyển đổi mục đích cư trú.

Nguy cơ ảnh hưởng đến việc gia hạn giấy phép cư trú

Một trong những yếu tố được Ausländerbehörde xem xét khi gia hạn visa là người lao động có tuân thủ đúng các điều kiện cư trú trong thời gian sinh sống tại Đức hay không. Nếu từng có hoạt động kinh doanh trái với phạm vi được phép, hồ sơ gia hạn có thể bị xem xét kỹ hơn hoặc yêu cầu bổ sung nhiều tài liệu chứng minh. Trong một số trường hợp nghiêm trọng, việc vi phạm còn có thể dẫn đến quyết định không gia hạn giấy phép cư trú.

Tác động đến kế hoạch định cư lâu dài

Nếu có lịch sử vi phạm điều kiện cư trú hoặc kinh doanh không đúng quy định, hồ sơ xin giấy phép cư trú lâu dài có thể gặp nhiều khó khăn hơn. Vì vậy, nếu có kế hoạch khởi nghiệp tại Đức, người lao động nên thực hiện đúng trình tự pháp luật thay vì tự ý thành lập và điều hành doanh nghiệp.

Lợi ích và thách thức khi khởi nghiệp tại Đức với tư cách người nước ngoài

Lợi ích

Nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp lý, việc mở công ty tại Đức mang lại nhiều cơ hội phát triển lâu dài.

Một số lợi ích nổi bật gồm:

• Tiếp cận thị trường hơn 80 triệu dân tại Đức và toàn bộ Liên minh châu Âu (EU).
• Môi trường pháp lý minh bạch, ổn định và bảo vệ quyền lợi doanh nghiệp.
• Dễ dàng hợp tác với các đối tác quốc tế.
• Cơ hội mở rộng hoạt động kinh doanh sang các nước châu Âu.
• Nâng cao khả năng phát triển sự nghiệp và tạo dựng thương hiệu cá nhân.

Thách thức

Bên cạnh cơ hội, người nước ngoài cũng phải đối mặt với không ít khó khăn khi khởi nghiệp tại Đức.

Một số thách thức phổ biến gồm:

• Quy định pháp luật khá chặt chẽ và nhiều thủ tục hành chính.
• Yêu cầu chuẩn bị kế hoạch kinh doanh chi tiết.
• Nghĩa vụ kê khai và nộp thuế tương đối phức tạp.
• Chi phí thành lập và vận hành doanh nghiệp không nhỏ.
• Cần sử dụng tiếng Đức trong nhiều thủ tục hành chính và giao dịch với cơ quan nhà nước.
• Phải đáp ứng các điều kiện cư trú phù hợp trước khi trực tiếp điều hành doanh nghiệp.

Bảng giá dịch vụ visa tại CMMB Việt Nam

Vì sao nên chọn CMMB Việt Nam?

Để làm việc và phát triển sự nghiệp tại Đức, người lao động không chỉ cần hoàn thiện hồ sơ visa mà còn phải chuẩn bị kỹ về ngoại ngữ, công nhận bằng cấp và kiến thức pháp lý liên quan đến quá trình cư trú.

Khi đồng hành cùng CMMB Việt Nam, bạn sẽ được hỗ trợ:

• Tư vấn lộ trình làm việc tại Đức phù hợp với từng hồ sơ.
• Hỗ trợ công nhận bằng cấp theo quy định của Đức.
• Hoàn thiện hồ sơ xin visa và chuẩn bị phỏng vấn.
• Đào tạo tiếng Đức từ A1 đến B2.
• Hướng dẫn các thủ tục cần thiết trước và sau khi sang Đức.
• Cập nhật những thay đổi mới nhất về chính sách lao động, cư trú và pháp luật tại Đức.

Câu hỏi thường gặp

Có thể vừa làm việc theo visa 18B vừa kinh doanh riêng không?

Có thể, nhưng chỉ khi hoạt động kinh doanh được pháp luật cho phép hoặc bạn đã chuyển sang giấy phép cư trú phù hợp. 

Việc sở hữu công ty có ảnh hưởng đến quyền bảo lãnh gia đình không?

Không trực tiếp. Tuy nhiên, cơ quan chức năng vẫn sẽ xem xét khả năng tài chính và việc tuân thủ các quy định về cư trú khi giải quyết hồ sơ bảo lãnh.

Visa 18B có thể góp vốn vào doanh nghiệp tại Đức không?

Có. Bạn có thể góp vốn hoặc sở hữu cổ phần trong doanh nghiệp, nhưng việc trực tiếp điều hành công ty có thể yêu cầu giấy phép cư trú phù hợp theo quy định của Đức. 

Visa 18B có được mở công ty không phụ thuộc vào mục đích cư trú và điều kiện ghi trên giấy phép cư trú của bạn. Để tránh ảnh hưởng đến quyền làm việc, gia hạn giấy phép cư trú hoặc kế hoạch định cư lâu dài tại Đức, người lao động nên tìm hiểu kỹ quy định pháp luật trước khi thành lập hoặc điều hành doanh nghiệp. Nếu bạn cần tư vấn về visa 18B hay lộ trình du học, làm việc tại Đức, hãy liên hệ CMMB Việt Nam để được hỗ trợ và đồng hành trong suốt quá trình chuẩn bị hồ sơ cũng như phát triển sự nghiệp tại Đức.

Trung tâm tiếng Đức CMMB

CMMB Việt Nam là trung tâm số 1 về du học và đào tạo tiếng Đức uy tín. Chuyên đào tạo tiếng Đức A1-B2, hợp đồng trọn gói du học Đức, Du học nghề Đức,…Think Germany – Think CMMB